نشانههای سجاوندی
عجب سازنده ی این علامت عرب دولاب است
عضو گروه نورولوژي دانشگاه علوم پزشکي مشهد عفونت، عوامل ارثي، ضربههاي پس از تولد و دوران كودكي، ضربه مغزي و مننژيت را از علل ابتلا به صرع عنوان کرد.
به گزارش سرويس «سلامت» ايسنا – منطقه خراسان، دکتر مرتضي سعيدي با اشاره به اينکه صرع، نوعي اختلال در عملكرد مغز است و از نشانههاي اين بيماري حملات صرعي ناگهاني و تكرارشونده، حملات كوتاه مدت و رفتار غيرطبيعي و نامناسب، تغيير در وضعيت هوشياري و حركات غيرطبيعي ميباشد، اظهار داشت: صرع مسري نيست و ميتواند هر دو جنس را درگير كند، به طور معمول صرع در سنين 10 تا 25 سالگي آغاز ميشود.
عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشکي مشهد با اشاره به اينکه صرع به چند نوع مختلف از جمله صرع بزرگ و صرع کوچک تقسيم ميشود كه هركدام ويژگيهاي خاص خود را دارد، خاطرنشان کرد : تنوع صرع علتهاي گوناگوني دارد و بستگي دارد به اينكه سلولهاي چه قسمتي از قشر مغز دچار تخليه الكتريكي شوند و عملكرد تشنج را صورت دهند.
وي در خصوص نشانههاي صرع کوچک ابراز داشت: در اين نوع از صرع گاهي علائم با حملات غيرحركتي اتفاق ميافتد يعني بهصورت ماتزدگي، خيرهشدن به يك نقطه براي چند ثانيه، مورمور شدن قسمتهاي بدن يا توهمات بينايي ( احساس بزرگ شدن يا كوچك شدن اشيا ) و شنوايي، اين نوع صرع بيشتر در كودكان اتفاق ميافتد بهطوريكه كودك يكباره فعاليت خود را متوقف ميكند و براي چند دقيقه با نگاهي بيحالت به اطراف خيره ميشود و بدون اينكه بفهمد در اطراف او چه ميگذرد در همان حالت باقي ميماند، بيشتر مواقع اين حالت در كودكان باعث افت تحصيلي و كم شدن نمره املاي آنها ميشود.
عضو گروه نورولوژي دانشگاه علوم پزشکي مشهد با اشاره به اينکه در صرع بزرگ که در تمام سنين رخ مي دهد فرد هوشياري خود را از دست مي دهد، گفت: در اين نوع صرع عضلات بدن فرد سفت ميشود و سپس دست و پا و بدن وي دچار تكانهاي كنترلناپذيري ميشوند، امكان دارد اختيار ادرار نيز از دست برود، حمله صرع بزرگ چند دقيقه طول ميكشد و بيشتر مواقع فرد به دنبال آن به خواب عميقي فرو ميرود يا گيج ميشود، پيش از بروز حمله صرع، فرد ممكن است علائم هشداردهندهاي از جمله احساس عصبيبودن، اختلالات بينايي، احساس بوي بد و شنيدن صداهاي عجيب و غريب را نشان دهد.
عوامل ابتلا به صرع
اين متخصص مغز و اعصاب بيان داشت: نقش ارث در صرع مهم نيست و تا حدودي قابل چشمپوشي است، شايد بتوان گفت اين بيماري كمتر از 10 درصد زمينه ارثي دارد كه علت آن مشخص نيست و در آن تعدادي از سلولهاي مغزي دچار مشكل ميشوند.
دانشيار نورولوژي دانشگاه علوم پزشكي مشهد خاطر نشان کرد: ممكن است اين بيماري از بدو تولد وجود داشته باشد، اما در شرايط خاصي از جمله خستگي زياد، بيدار خوابي، مصرف بعضي از داروها و استرسهاي شديد بروز كند.
وي با بيان اينکه بهترين راه كنترل صرع درمان دارويي است به طوريکه سه چهارم حملات صرع با دارو كنترل پذير است خاطرنشان کرد: ضروري است بيمار داروها را براساس دستور پزشك استفاده كند و قطع خودسرانه آن ميتواند پيامدهاي جبران ناپذيري براي فرد داشته باشد.
دكتر سعيدي توصيه كرد: اين بيماران نبايد شبها بيدار خوابي داشته باشند، زيرا بيدار خوابي طولانيمدت ممكن است در افراد سالم و نرمال تشنج ايجاد كند و براي اين بيماران هم مشكلساز است، استفاده از كامپيوتر به مدت طولاني بهويژه بازيهاي كامپيوتري نيز توصيه نميشود و اگر شغل افراد طوري است كه با رايانه كار ميكنند لازم است بعد از هر نيمساعت 10 دقيقه استراحت كنند.
وي درخصوص رژيم غذايي اين افراد اضافه كرد: بعضي از مواد غذايي مانند ترشيجات و سركه موجب بروز حملات صرع ميشوند، به همين دليل مصرف كربوهيدراتها و شيرينيجات مانند عسل و خرما به اين افراد توصيه ميشود.
وي افزود: اين بيماري بر روي شغل و زندگي فردي تاثير منفي ندارد و اين امكان وجود دارد كه فرد مبتلا به صرع را طوري درمان كنيم كه كيفيت زندگي اش در حد عادي باشد.
سعيدي عنوان كرد: افراد مبتلا به صرع به شرطي كه تحت كنترل بودن بيماري آنها از طرف پزشك تاييد شود، ميتوانند رانندگي كنند اما بايد به اين مساله توجه كنند كه رانندگي در شب و مسافت طولاني براي آنها مشكلساز است.
انتهاي پیام
آقای دکتر عسگر قربانی، متخصص بیماریهای مغز و اعصاب(استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران) پاسخگوی سئوالات زیر می باشد.
عوامل ابتلا به صرع
صرع را به زبان ساده می توان به صورت زیر تعریف کرد: چنان چه تنظیم جریان الکتریکی فرد به هم بخورد، مدارهای کل مغز دچار اتصال شده و در نتیجه هوشیاری به هم می خورد.
صرع فقط افتادن فرد و عدم هوشیاری نیست، بلکه به چندین شکل می تواند دیده شود. به طور مثال صرع می تواند به صورت افت تحصیلی در مدرسه باشد، جا انداختن کلمات در جمله به خصوص در هنگام املا نوشتن اتفاق می افتد و متاسفانه معلمها فکر می کنند که این دانشآموز دچار حواس پرتی می باشد.
یکی از علل صرع به دوران قبل از تولد برمی گردد، ولی به طور عمده علل صرع به بعد از تولد مربوط می شود. هم چنین علل زیادی از انواع صرع ناشناخته می باشد.
از علل قبل از تولد می توان به عفونتهای داخل رحمی (در جنین) اشاره کرد. از عفونتهای شایع ایجاد کننده ی صرع در دوران بارداری سرخجه و توکسو پلاسموز می باشد. سایر عفونتهای ویروسی، سوء تغذیه و مصرف الکل و دخانیات در مادر هم می تواند باعث صدمه به جنین شود.
از دیگر علل می توان به نقصهای ژنتیکی ایجاد شده در حین بارداری در جنین اشاره کرد که می تواند عامل بروز تشنج در سالهای آینده باشد. هم چنین قرار گرفتن در معرض محیط های آلوده (مانند اشعه ایکس) می تواند باعث آسیب به جنین شود.
از دلایل دیگر می توان به ضربه های مغزی جنین در حین بارداری یا موقع زایمان اشاره نمود.
دسته ی دیگر از دلایل صرع، مربوط به ضایعات در حین زایمان است که به عنوان فلجهای مغزی عنوان می شود. چنان چه در حین زایمان سر بچه آسیب ببیند و منجر به اختلالات انعقادی یا خونریزیهای مغزی شود، می تواند فرمهایی از تشنج را ایجاد کند. این آسیبها هنگام تولد یا هفته ی اول بعد از تولد گاهی از علل بسیار مهم، برای تشنجهای بعدی می باشد.
در دوران نوزادی عفونتهای مغزی مانند مننژیت و آنسفالیت (تورم مغز در اثر ویروسها)، و ضربههایی که به خاطر جنب و جوش یا تصادف با ماشین به مغز وارد می شود، ممکن است باعث تشنج شود.
صرع و تشنج طوری نیست که بلافاصله بعد از دیدن ضربه، این بیماری ایجاد شود، بلکه ممکن است 10 تا 20 سال بعد خود را نشان بدهد و آسیبهای در حین زایمان یا بعد از زایمان نتایج خود را در اواخر کودکی و یا بزرگسالی نشان دهد.
هم چنین سوء تغذیه در زمان کودکی می تواند یکی از دلایل تشنج در سنین بالاتر باشد، به خصوص کمبود مواد معدنی مثل کلسیم و منیزیم می تواند از عوامل ایجاد کننده ی تشنج باشد.
در سنین بالا (افراد مسن) سکته ی مغزی می تواند باعث تشنج باشد و هم چنین به هم خوردن پایداری الکتریکی بدن باعث ایجاد صرع و تشنج در بیمار می شود.
در افراد دیابتی که از داروهای دیابتی برای پایین آوردن قند خون استفاده می کنند یا بیمارانی که قند خون پایینی دارند، استعداد ابتلا به تشنج بیشتر از سایر افراد است.
با وجود تمام دلایل ذکر شده، علل درصد زیادی از انواع صرع در حال حاضر شناخته شده نمی باشد.